Trong một dịp đưa sinh viên đến tham quan thực tế tại Bảo tàng Quân khu 5 Đà Nẵng, Tôi lại một lần nghe và cảm nhận sâu sắc về sự hy sinh của Người trên con đường giải phóng dân tộc, xuất phát từ lúc Bác còn rất nhỏ đã ý thức được sự bất công trong xã hội lúc bấy giờ. Dưới đây là một vài điểm nhấn trong hành trình của Bác.

I. Hoàn cảnh xã hội và gia đình

 • Xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX tồn tại hai tầng áp bức là phong kiến và thực dân, khiến đời sống nhân dân vô cùng khổ cực, phải làm những công việc nặng nhọc như kéo xe, làm phu, phục dịch cho quan lại và chịu nhiều bất công.

 • Trong hoàn cảnh đó, gia đình của Bác cũng sống trong cảnh nghèo khó, không có điều kiện vật chất đầy đủ như nhiều gia đình khác.

 • Cha của Bác là ông Nguyễn Sinh Sắc thường xuyên đi xa thi cử và làm việc, còn mẹ là bà Hoàng Thị Loan phải một mình tần tảo dệt vải, làm lụng vất vả để nuôi các con.

 • Do lao động quá sức và cuộc sống thiếu thốn, bà Hoàng Thị Loan mẹ Bác lâm bệnh nặng và qua đời sớm, để lại nỗi đau lớn và sự thiếu hụt tình cảm cho các con khi còn rất nhỏ.

 • Sự mất mát này không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn phản ánh rõ nét cuộc sống cơ cực của người dân Việt Nam dưới chế độ cũ.  

II. Tuổi thơ cơ cực và nhận thức ban đầu

 • Tuổi thơ của Bác gắn liền với những khó khăn, thiếu thốn cả về vật chất lẫn tình cảm, phải sớm tự lập và đối mặt với cuộc sống khắc nghiệt.

 • Bác không chỉ chứng kiến nỗi khổ của gia đình mình mà còn tận mắt thấy cảnh người dân xung quanh bị áp bức, bóc lột, sống trong nghèo đói và bất công.

 • Những trải nghiệm thực tế đó đã giúp Bác sớm hình thành lòng thương người sâu sắc và sự đồng cảm với những người lao động nghèo.

 • Đồng thời, Bác cũng bắt đầu suy nghĩ về nguyên nhân của sự bất công trong xã hội và đặt ra những câu hỏi về con đường giải thoát cho dân tộc.

III. Hình thành ý chí và khát vọng cứu nước

 • Từ những mất mát cá nhân và thực tế xã hội, Bác đã sớm nuôi dưỡng trong mình một ý chí mạnh mẽ là phải tìm ra con đường cứu dân, cứu nước.

 • Bác không chấp nhận cuộc sống nghèo khổ, bị áp bức mà mong muốn thay đổi số phận của nhân dân và đất nước.

 • Khát vọng đó không chỉ xuất phát từ tình cảm gia đình mà còn từ lòng yêu nước và trách nhiệm đối với dân tộc.

Đây chính là nền tảng quan trọng hình thành lý tưởng cách mạng của Bác sau này.

IV. Quá trình học tập và tiếp thu tri thức

 • Sau những biến cố gia đình, Bác theo cha trở về quê hương Nghệ An và sống tại làng Sen, nơi Bác tiếp tục học tập và trưởng thành. Tại đây, Bác được học chữ và học thêm tiếng Pháp, giúp mở rộng tầm nhìn và tiếp cận với những tri thức mới của thế giới.

 • Việc học tiếng Pháp không chỉ giúp Bác hiểu ngôn ngữ của kẻ thống trị mà còn là công cụ để tiếp thu tư tưởng tiến bộ. Nhờ tư chất thông minh, ham học hỏi và ý chí vươn lên, Bác nhanh chóng tiếp thu kiến thức và phát triển tư duy độc lập.

V. Ảnh hưởng của gia đình và các nhà yêu nước

 • Cha của Bác là người có tư tưởng tiến bộ, luôn quan tâm đến việc học hành và rèn luyện nhân cách cho con, từ đó ảnh hưởng lớn đến suy nghĩ của Bác.

 • Trong thời gian sống ở làng Sen, Bác có cơ hội tiếp xúc với các sĩ phu yêu nước như Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh. Bác thường làm những công việc nhỏ như pha trà, dọn dẹp và lắng nghe các cuộc trò chuyện của các cụ về tình hình đất nước, về nỗi đau mất nước và những con đường cứu nước. Qua những cuộc trò chuyện đó, Bác nhận ra rằng con đường cứu nước trước đây vẫn chưa thành công, từ đó thôi thúc Bác phải tìm một hướng đi mới đúng đắn hơn.

Từ những hoàn cảnh thực tế có thể thấy rằng, cuộc đời của Bác được hình thành từ chính tuổi thơ nhiều khó khăn và mất mát. Việc sớm chứng kiến nỗi khổ của gia đình và nhân dân đã giúp Người hình thành lòng yêu nước và ý chí muốn thay đổi xã hội. Bên cạnh đó, môi trường sống ở làng Sen cùng với quá trình học tập và sự ảnh hưởng của các nhà yêu nước như Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh đã góp phần định hướng tư tưởng và lý tưởng của Người.

Tất cả những yếu tố đó đã tạo nên một con người có ý chí mạnh mẽ, tư duy độc lập và khát vọng lớn lao là cứu dân, cứu nước. Chính từ nền tảng ấy, Người đã quyết định ra đi tìm đường cứu nước, mở đầu cho hành trình cách mạng vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Trên đây là một số nét lịch sử về cuộc đời của Bác trên con đường và khát vọng đi tìm con đường cứu nước cứu dân tộc thoát khỏi cảnh đàn áp bóc lột của các thế lực áp bức thời bấy giờ.

                                                GV. Nguyễn Thị Tường Vy